હૃદયચક્રની ઘટનાઓનું વર્ણન કરો. 'દ્વિ-પરિવહન' (double circulation) સમજાવો.

(N/A) હૃદયચક્ર એ હૃદયમાં થતી ક્રમિક ઘટનાઓ છે જે ચક્રીય રીતે પુનરાવર્તિત થાય છે. તેમાં નીચેના તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. કર્ણકનું સંકોચન (Atrial Systole): $SA$ નોડ ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ ઉત્પન્ન કરે છે,જે બંને કર્ણકોને એકસાથે સંકોચન કરવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે. આનાથી ક્ષેપકોમાં રુધિરનો પ્રવાહ લગભગ $30\%$ જેટલો વધે છે.
$2$. ક્ષેપકનું સંકોચન (Ventricular Systole): ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ $AV$ નોડ અને બંડલ ઓફ હિસ દ્વારા ક્ષેપકો સુધી પહોંચે છે,જેના કારણે ક્ષેપકોનું સંકોચન થાય છે. આનાથી $AV$ વાલ્વ બંધ થાય છે (પ્રથમ હૃદય અવાજ '$lub$' ઉત્પન્ન થાય છે) અને અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વ ખુલે છે,જે રુધિરને મહાધમની અને ફુપ્ફુસીય ધમનીમાં ધકેલે છે.
$3$. સંયુક્ત શિથિલન (Joint Diastole): કર્ણકો અને ક્ષેપકો બંને શિથિલ અવસ્થામાં હોય છે. અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વ બંધ થાય છે (બીજો હૃદય અવાજ '$dub$' ઉત્પન્ન થાય છે),અને $AV$ વાલ્વ ખુલે છે,જેનાથી રુધિર કર્ણકોમાંથી ક્ષેપકોમાં વહે છે.
દ્વિ-પરિવહન એટલે એવી પ્રક્રિયા જેમાં રુધિર એક સંપૂર્ણ ચક્રમાં હૃદયમાંથી બે વાર પસાર થાય છે:
$1$. ફુપ્ફુસીય પરિવહન (Pulmonary Circulation): અશુદ્ધ રુધિર જમણા ક્ષેપકમાંથી ફેફસાંમાં ઓક્સિજનયુક્ત થવા માટે પંપ કરવામાં આવે છે અને ત્યાંથી ડાબા કર્ણકમાં પાછું આવે છે.
$2$. દૈહિક પરિવહન (Systemic Circulation): ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર ડાબા ક્ષેપકમાંથી શરીરના તમામ પેશીઓમાં પંપ કરવામાં આવે છે અને અશુદ્ધ રુધિર તરીકે જમણા કર્ણકમાં પાછું આવે છે.